Over vier
dagen vieren we precies 150 jaar afschaffing van de slavernij in ‘de Nederlandse
koloniën in de West’. 1 juli 1863 - 1 juli 2013.
Toch rijzen
er nog steeds vragen over de eeuwenlange slavernijperiode en of die al wel echt
150 jaar is afgelopen? Gisteren (26/06/13) verscheen er een artikel in het
Brabants Dagblad, getiteld ‘Afro-Surinamer kampt nog altijd met slavernij’. Iwan
Wijngaarde (Paramaribo) vertelt in dit artikel over de impact van de slavernij anno 2013. Hij
stelt dat de sociaal-economische achterstand van een groot deel van de
Afro-Surinaamse bevolking nog te maken heeft met de periode van slavernij. Ook
het leven met de dag, en dus niet denken aan de toekomst, zou volgens hem hier
mee te maken hebben. ‘Neem de zware straffen en onthoofdingen die de
slavernijeigenaren in het openbaar lieten voltrekken, met als doel angst te
zaaien’. Hierdoor zagen mensen geen
toekomst voor zichzelf en dat, zo zegt Wijngaarde, heeft nog steeds impact op
de manier van leven van de Surinamers nu. Bewustwording en kennis nemen van de
slavernij zou een stap in de goede richting zijn.
Naast
Wijngaarde zijn er ook anderen die de bewustwording van dit deel van de
geschiedenis zien als een mogelijkheid om verandering te brengen in de huidige
situatie.
NiNsee
& Bijlmer Parktheater brengt het bewustzijn bij vele mensen in de vorm van
theater.
Het
theaterstuk ‘Rebelse vrouwen’, waar we op dit blog al eerder over schreven,
stelt vragen over het slavernijverleden. Kunnen we wel spreken over verleden
tijd? Het stuk gaat over drie vrouwen. Zij stappen uit het verleden naar het
heden en ontmoeten daar een vierde vrouw. Deze vrouw leeft in Nederland in de prostitutie
en de macht van de pooier blijkt vergelijkbaar met de macht van de
slavenbezitter. Er worden belangrijke vragen gesteld over (hedendaagse) vormen
van slavernij. Zo wordt het brandmerkteken van de slaven als symbool
van bezit van de West-Indische Compagnie vergeleken met de tatoeage 'Steve
4 ever yours'.

In het
Peerke Donders Paviljoen worden bezoekers ook bewustgemaakt van de periode van
slavernij. De tentoonstelling ‘Zielenzorg & Zielenmoord’ in Peerke Donders
Paviljoen bevat een zevental thema’s: gewin, geloof, gesel, gekleurd, gebrek, gebroken
en gedeeld. Het laatste thema refereert aan de vraag: in hoeverre kunnen we
spreken van een gedeeld slavernijverleden in Tilburg? Om deze vraag te
beantwoorden organiseerde Peerke Donders Paviljoen een workshop onder leiding
van Jenny Wesly en met medewerking van Noraly Beyer. De deelnemers spraken met
elkaar over de thema’s van de tentoonstelling en over identiteit en ieders
culturele bagage. Een van de conclusies was dat we - als Tilburgers /
Nederlanders - allen op enige manier sporen meedragen van dit beladen verleden
en daardoor deelgenoot zijn van deze ‘zwarte bladzijde’ uit de koloniale
geschiedenis.